DİA'da Kur Farkı: Kur Farkı Faturası, Değerleme ve Ay Sonu Doğru Sıra

Problem

Dövizli satış veya alış yapan işletmelerde ay sonu geldiğinde aynı sorular tekrar eder: Bu müşteriye kur farkı faturası kesilmeli mi? Banka hesabındaki dövizin TL karşılığı neden mizanla tutmuyor? Cari hesap neden döviz bazında sıfır, TL bazında bakiye veriyor?

Bu karışıklığın temel nedeni, birbirinden farklı iki kavramın aynı "kur farkı" adıyla anılmasıdır. Biri karşı tarafa fatura ile yansıtılan gerçek bir alacak veya borçtur; diğeri yalnızca dönem sonunda bakiyelerin güncel kurla gösterilmesidir.

Belirtiler

• Dövizli cari hesaplar döviz bazında kapanmış, TL bazında bakiye veriyor.
• Kasa ve banka hesaplarındaki döviz bakiyelerinin TL karşılıkları güncel kurla uyuşmuyor.
• Aynı kur farkı hem faturaya hem değerleme fişine yansıdığı için çift kayıt oluşuyor.
• Kur farkı faturası kesilmesi gereken müşteriler ay sonunda gözden kaçıyor.
• Ay sonu raporları her çalıştırıldığında farklı sonuç veriyor.

Nedenler

1. İki kavramın karıştırılması: Gerçekleşen kur farkı ile değerleme farkı aynı şekilde işleniyor.
2. Yanlış sıra: Değerleme, ayın tüm tahsilat ve ödemeleri girilmeden çalıştırılıyor.
3. Eksik kur bilgisi: Kur tablosu güncel değil veya işlemlerde farklı kur türleri (alış, satış, efektif) karışık kullanılıyor.
4. Cari kart tanımları: Dövizli çalışılan carilerde döviz türü ve çalışma şekli doğru tanımlanmamış.
5. Belgelerin yanlış dövizle girilmesi: Dövizli faturanın tahsilatı TL olarak, kur bilgisi olmadan kaydediliyor.
6. Çek ve senetlerin unutulması: Dövizli çek ve senetler değerleme kapsamına alınmıyor.

Çözüm

İki kur farkını ayırın

Ay sonunda doğru sırayı izleyin

1. Hareketleri tamamlayın: Ayın tüm dövizli faturalarını, tahsilatlarını, ödemelerini ve banka hareketlerini eksiksiz girin.
2. Kurları kontrol edin: DİA'daki kur bilgilerinin güncel olduğunu ve işlemlerde aynı kur türünün kullanıldığını doğrulayın.
3. Gerçekleşen farkları faturalayın: Tahsilatı veya ödemesi farklı kurdan yapılan dövizli faturalar için kur farkı faturalarını düzenleyin. Bu faturalar e-fatura kapsamındaysa e-belge olarak gönderilir.
4. Değerlemeyi en son yapın: Cari, kasa ve banka hesapları ile dövizli çek ve senetler için kur farkı fişlerini oluşturun.
5. Sonucu kontrol edin: Döviz bazında bakiyeler ile TL karşılıklarını ve mizandaki kambiyo kâr/zarar hesaplarını gözden geçirin.

Cari kartları ve raporları düzenleyin

• Dövizli çalışılan carilerde döviz türünü ve çalışma şeklini netleştirin.
• Vade analiz raporlarını döviz bazında da kontrol edin; döviz bazında kapanmış ama TL bakiyesi kalan carileri ayrıca listeleyin.
• Raporlama dövizini yönetim raporlarınızla tutarlı seçin.

Kontrol Listesi

Sonuç

DİA'da kur farkı yönetiminin anahtarı iki şeydir: gerçekleşen kur farkını değerleme farkından ayırmak ve ay sonunda her zaman aynı sırayı izlemek. Önce hareketler tamamlanır, sonra kurlar kontrol edilir, kur farkı faturaları düzenlenir ve değerleme en son yapılır. Bu düzen oturduğunda dövizli bakiyeler hem müşterilerinizle hem mizanınızla tutarlı olur.

Ay sonu kapanış adımlarınızı birlikte yazılı hale getirmek için DİA Danışmanlık sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Yıl sonunda değerleme ve devir birlikte yapılacağı için dönem devri rehberimize de göz atın.